Bilişim Yoluyla Nitelikli Dolandırıcılık Suçu

Bilişim Yoluyla Nitelikli Dolandırıcılık Suçu Ceza Davası

Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu günümüzde bilişim teknolojilerinin, internet kullanımının ve mobil uygulamaların yaygınlaşmasıyla birlikte giderek daha fazla gündeme gelen suç tipleri arasındadır. Bankacılık işlemlerinden sosyal medya kullanımına, kripto para yatırımlarından çevrim içi oyunlara kadar pek çok alanda bilişim sistemleri üzerinden işlenen fiiller, ceza hukuku açısından önemli sonuçlar doğurabilmektedir.

Kocaeli gibi sanayi, ticaret ve lojistik bakımından hareketli, aynı zamanda genç nüfus oranı yüksek olan şehirlerde, bilişim sistemleri üzerinden işlenen suç iddiaları ve bu kapsamda yürütülen soruşturmalar her geçen gün artmaktadır. Banka hesaplarının ele geçirilmesi, yasa dışı bahis para trafiğine aracılık edilmesi, sahte kripto borsaları üzerinden yatırım vaadiyle para toplanması, sosyal medya üzerinden şantaj ve çocuklara yönelik dijital içerikler bu dosyalarda sıkça karşımıza çıkabilmektedir.

Kocaeli bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu avukatı arayışı içinde olan kişiler çoğu zaman, hesabına gelen blokaj, banka veya ödeme kuruluşundan gelen uyarı, emniyetten gelen ifade çağrısı veya savcılıkça başlatılan soruşturma tebligatı sonrasında durumun ciddiyetini fark etmektedir. Oysa bilişim suçlarında en kritik aşama, çoğu kez kollukta alınan ilk ifade, dijital materyallere el koyma işlemleri ve teknik inceleme kararlarının verildiği ilk dönemdir.

Kocaeli Hukuk Bürosu olarak ekibimiz, bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu ceza davalarında her dosyanın kendi içinde değerlendirilmesi gerektiğini, internetten elde edilen genel bilgilerle hareket edilmesinin çoğu zaman yetersiz kaldığını vurgulamaktadır. Somut olayın tarihçesi, tarafların rolü, para ve veri hareketlerinin izi, kullanılan platformların yapısı mutlaka ayrı ayrı analiz edilmelidir.

Bu metinde yer alan açıklamalar genel bilgilendirme niteliğinde olup somut hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her ceza dosyası, kendine özgü deliller ve olay örgüsü ile birlikte ele alınmalı, buna uygun bir savunma veya katılma stratejisi belirlenmelidir.

Hukuki Çerçeve ve Suçun Unsurları

Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu Türk Ceza Kanunu ve ilgili özel kanunlar çerçevesinde düzenlenen, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı veya doğrudan hedef alındığı suç tipleri arasında yer alır. Kanun koyucu bu düzenlemelerle hem malvarlığını, hem kişilik haklarını hem de kamu düzenini ve ekonomik sistemi korumayı amaçlamaktadır.

Dolandırıcılık suçunun bilişim sistemleri kullanılarak işlenmesi hâlinde suç nitelikli hâl kazanır ve daha ağır ceza tehdidi söz konusu olur. Sahte satış siteleri, sahte yatırım platformları, kimlik avı niteliğindeki e-postalar, sosyal medya üzerinden gönderilen linkler ve uzaktan erişim programları aracılığıyla kişilerin aldatılması bu kapsamda sıkça görülür.

Bilişim suçlarında maddi unsur, çoğu zaman bilişim sistemleri veya internet altyapısı üzerinden gerçekleştirilen teknik işlemlerle kendini gösterir. Yasa dışı bahis sitesine para aktarılması, sahte kripto borsasına yatırım yapılmasına aracılık edilmesi, sosyal medya üzerinden şantaj amaçlı içerik gönderilmesi, çocuklara ait müstehcen içeriklerin bulundurulması veya yayılması, sahte satış ve yatırım siteleriyle dolandırıcılık yapılması bu kapsamdaki fiillere örnek gösterilebilir.

Manevi unsur ise failin kastını, yani fiili bilerek ve isteyerek gerçekleştirip gerçekleştirmediğini ifade eder. Bilişim suçları bakımından bazı kişiler yalnızca komisyon karşılığında hesabını kullandırdığını, yapılan işlemlerin yasa dışı olduğunu bilmediğini, kullandığı platformun sahte olduğunu fark etmediğini ileri sürebilir. Bu tür iddiaların gerçekliği, dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Ceza hukukunda kanunilik ilkesi gereği suç ve ceza içeren hükümler açık ve öngörülebilir olmalıdır. Bilişim alanındaki teknolojik gelişmeler çok hızlı ilerlediğinden, kanun hükümlerinin yorumunda Yargıtay kararları, bilimsel çalışmalar ve uygulamadaki yerleşik içtihatlar da dikkate alınarak somut olaya uygun bir değerlendirme yapılır.

Soruşturma Süreci, Dijital Deliller ve İspat

Bilişim suçlarına ilişkin soruşturmalar çoğu zaman bir ihbar, mağdur şikâyeti, bankaların ve ödeme kuruluşlarının şüpheli işlem bildirimleri, sosyal medya platformlarının raporları veya kolluğun siber devriye faaliyetleri sonucunda başlar. Cumhuriyet savcılığı suç şüphesini öğrendikten sonra soruşturma başlatabilir, dijital delillerin toplanması için gerekli tedbirlerin alınmasını isteyebilir.

Dijital deliller, bilişim suçlarının en önemli unsurlarından biridir. IP ve log kayıtları, sunucu kayıtları, cihaz imajları, e-posta yazışmaları, sosyal medya mesajları, kripto para cüzdan hareketleri, banka dekontları, ödeme kuruluşu kayıtları, ekran görüntüleri ve platform içi işlem geçmişleri soruşturmanın temelini oluşturur. Bu verilerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi ve değiştirilmeyecek biçimde muhafaza edilmesi gerekir.

Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı, bilişim suçları soruşturmalarında çoğu zaman siber suçlarla mücadele birimleri ve bilişim şube müdürlükleri ile koordineli olarak çalışır. Gerekli görüldüğünde bilirkişilerden veya teknik uzmanlardan rapor talep edilir, yurt içi ve yurt dışındaki platformlardan adli yardımlaşma çerçevesinde bilgi ve belge istenebilir. Bu yazışmaların ve teknik incelemelerin zaman alması, soruşturma süresini uzatabilmektedir.

İspat aşamasında yalnızca dijital kayıtlar değil, mağdur beyanları, tanık anlatımları, sanık savunmaları, para transfer örüntüleri, telefon görüşmeleri ve diğer belgeler de birlikte değerlendirilir. Ceza muhakemesinde geçerli olan şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca, mahkûmiyet için her türlü şüpheden uzak, vicdani kanaati destekleyen delil bütünlüğü aranır.

Dijital delillerin teknik yönü, çoğu zaman uzmanlık gerektirir. Bu nedenle bilirkişi raporlarının içeriği, kullanılan yöntemler, log ve kayıtların hangi tarih aralığını kapsadığı, IP eşleştirmelerinin nasıl yapıldığı gibi hususların dikkatle incelenmesi ve gerektiğinde itiraz edilmesi savunma açısından önem taşır.

Şüpheli, Sanık ve Mağdur Hakları

Ceza yargılamasında hem şüpheli ve sanığın hem de mağdurun sahip olduğu temel haklar vardır. Şüpheli ve sanık için susma hakkı, kendini savunma hakkı, müdafi yardımından yararlanma hakkı, isnadın ne olduğundan haberdar olma hakkı, delil sunma ve delillere itiraz etme hakkı bunların başında gelir. Kişi, ifade verirken yanında avukat bulunmasını talep edebilir ve dosyadaki delillerle ilgili bilgi isteyebilir.

Mağdur açısından da suçtan haberdar olduktan sonra şikâyet hakkını kullanma, delil sunma, tanık gösterme, soruşturmanın etkin yürütülmesini talep etme, kovuşturma aşamasında katılan sıfatıyla davaya katılma, duruşmalara katılma ve kararlara karşı kanun yoluna başvurma gibi haklar mevcuttur.

Bilişim suçlarına ilişkin soruşturmalar, taraflar açısından hem teknik hem de psikolojik açıdan yıpratıcı olabilir. Hesaplara uygulanan tedbirler, malvarlığına el konulması, sosyal itibara yönelik etkiler ve soruşturmanın belirsizliği kişilerde ciddi stres yaratabilir. Bu süreçte hakların zamanında ve doğru şekilde kullanılmaması, telafisi güç sonuçlara yol açabilir.

Zamanaşımı, Şikâyet Süreleri ve Uygulamadaki Önemi

Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından zamanaşımı süreleri ve varsa şikâyet süresi, dosyanın kaderini doğrudan etkileyebilen unsurlar arasındadır. Bazı bilişim suçlarında soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için mağdurun kanunda öngörülen süre içerisinde şikâyette bulunması gerekir. Bu sürenin geçirilmesi hâlinde şikâyet hakkı düşebilir.

Dava zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren belirli bir sürenin geçmesi hâlinde artık kamu davası açılamaması veya açılmış davanın devam edememesi anlamına gelir. Zamanaşımı süreleri belirlenirken öngörülen cezanın üst sınırı, zamanaşımını kesen ve durduran sebepler dikkate alınır. Bilişim suçlarında fiillerin zincirleme veya kesintili şekilde işlenmesi, zamanaşımı hesabını teknik hâle getirebilir.

Uygulamada zamanaşımı veya şikâyet sürelerinin gözden kaçması, mağdurlar açısından hak kaybına, şüpheli ve sanıklar açısından ise aleyhe bir durumun gereksiz yere uzamasına yol açabilir. Bu nedenle bilişim suçlarından haberdar olunduğu anda, ilgili sürelerin ne olduğu konusunda hukuki değerlendirme yapılması önemlidir.

Kovuşturma Süreci ve Olası Yaptırımlar

Savcılık, soruşturma sonunda yeterli şüphe bulunduğu kanaatine varırsa iddianame düzenleyerek kamu davası açar. Mahkeme iddianameyi kabul ettiğinde kovuşturma aşamasına geçilir ve dosya duruşma safhasına taşınır. Bu aşamada sanığın kimlik tespiti yapılır, iddianame okunur, sanığın savunması alınır, mağdurlar ve tanıklar dinlenir, bilirkişi ve teknik raporlar tartışılır.

Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu dosyalarında mahkeme, bilişim sistemlerinin suçun işlenmesindeki rolünü, sanığın sistem içerisindeki konumunu, suçun planlı olup olmadığını, elde edilen haksız menfaat miktarını veya mağduriyetin boyutunu birlikte değerlendirir. Hesap sahibi olan kişi ile sistemi kuran, yöneten veya organize eden kişi aynı düzeyde sorumluluk taşımayabilir.

Bilişim suçlarının yaptırımları, suçun temel veya nitelikli hâllerine göre değişir. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi, çok sayıda mağduru etkilemesi, yüksek meblağlı haksız menfaat sağlanması, mağdurun çocuk veya kamu kurumu olması gibi hâller cezayı artırıcı nitelikli hâller olarak düzenlenmiş olabilir.

Mahkeme ceza belirlerken failin sabıka durumu, yargılama sürecindeki tutumu, pişmanlık beyanları, zararı gidermeye yönelik çabaları gibi lehe; suçu profesyonel yöntemlerle işlemesi, delilleri yok etmeye çalışması, suçun süreklilik arz etmesi gibi aleyhe hususları dikkate alır. Bu kapsamda önce temel ceza belirlenir, ardından artırma ve indirme nedenleri uygulanır.

Verilecek cezanın miktarı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi veya kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi gibi bireyselleştirme kurumlarının uygulanıp uygulanamayacağı açısından da önemlidir. Bu kurumların uygulanması her dosyada mahkemenin takdirine bağlıdır; baştan kesin bir söz verilmesi mümkün değildir.

Kocaeli’de Bilişim Yoluyla Nitelikli Dolandırıcılık Suçu Davalarında Ceza Avukatı Desteğinin Önemi

Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu ile ilgili soruşturma ve kovuşturma süreçleri, yoğun teknik detaylar içermesi nedeniyle hem hukuki hem de teknik bilgi gerektirir. Dijital delillerin değerlendirilmesi, platformlardan kayıt talep edilmesi, uluslararası yazışmalar, bilirkişi raporlarının yorumlanması ve zamanaşımı hesapları gibi konular çoğu kişi için karmaşık olabilir.

Kocaeli bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu avukatı arayışı içinde olan kişilerin, özellikle ifade aşamasına geçilmeden önce ceza hukuku ve bilişim hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek alması, hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşır. İlk aşamada atılacak yanlış adımlar, ilerleyen aşamalarda telafisi güç sonuçlara yol açabilir.

Kocaeli Hukuk Bürosu olarak ekibimiz, bilişim suçlarına ilişkin dosyalarda her şeyden önce dijital delil setinin kapsamının, bu delillerin hukuka uygun elde edilip edilmediğinin ve kişinin sistem içindeki rolünün dikkatle analiz edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu analiz yapılmadan kalıp savunma beyanlarıyla hareket edilmesi, çoğu zaman istenmeyen sonuçlar doğurabilmektedir.

Ceza yargılamasında hiçbir dosya için baştan kesin kazanılır, yüzde yüz sonuç alınır veya garanti verilir gibi ifadeler kullanmak hem hukuken hem de meslek etiği bakımından doğru değildir. Somut dosya ve deliller incelenmeden, mahkemenin yaklaşımı bilinmeden ve yargılama süreci görülmeden böyle bir söz verilmesi mümkün değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu nedir ?

Bilişim sistemleri, internet siteleri, mobil uygulamalar veya diğer dijital platformlar kullanılarak kişilerin aldatılması ve bu yolla haksız menfaat elde edilmesi hâlinde bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu gündeme gelir. Bu suç, basit dolandırıcılığa göre daha ağır yaptırımlara tabidir.

Basit dolandırıcılık ile bilişim yoluyla dolandırıcılık arasındaki fark nedir ?

Basit dolandırıcılıkta hileli davranışlar çoğu zaman yüz yüze veya klasik iletişim yöntemleriyle gerçekleşirken, bilişim yoluyla dolandırıcılıkta internet ve dijital sistemler araç olarak kullanılır. Dolandırıcılık fiilinin bilişim sistemi üzerinden gerçekleştirilmesi, suçu nitelikli hâle dönüştürür.

Hangi dolandırıcılık yöntemleri bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık sayılır ?

Sahte e-ticaret siteleri üzerinden yapılan satışlar, sosyal medya üzerinden gönderilen sahte yatırım linkleri, banka veya kargo firması gibi görünen kimlik avı e-postaları, uzaktan erişim programları yoluyla hesapların ele geçirilmesi ve bu hesaplardan para çekilmesi gibi yöntemler bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilebilir.

Bu suçta hangi deliller önemlidir ?

İnternet trafiği kayıtları, IP ve log verileri, banka ve ödeme kuruluşu kayıtları, site içerikleri, ekran görüntüleri, yazışmalar, arama kayıtları ve mağdur beyanları bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık dosyalarında temel deliller arasındadır. Bu delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi ve incelenmesi gerekir.

Kocaeli’nde bilişim yoluyla dolandırıcılık ceza davası ne kadar sürer ?

Davanın süresi, mağdur sayısına, delillerin toplanmasına, yurtdışı platformlardan bilgi istenip istenmediğine, bilirkişi raporlarının hazırlanma süresine ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişir. Bu nedenle her dosya için standart bir süre vermek mümkün değildir.

Bu suçta tutuklama kararı verilebilir mi ?

Çok sayıda mağduru olan, yüksek meblağlı veya örgütlü nitelikte olduğu değerlendirilen dosyalarda tutuklama kararı verilmesi ihtimali artabilir. Ancak tutuklama kararı her dosyada, delil durumu ve kişinin kaçma veya delilleri karartma riski gibi kriterlere göre ayrıca değerlendirilir.

Maddi zararım tamamen karşılanır mı ?

Ceza davası kapsamında zararın giderilmesine yönelik çabalar gösterilse de, kaybın tamamının mutlaka karşılanacağına dair önceden kesin bir söz verilmesi mümkün değildir. Failin malvarlığı, el konulan değerlerin bulunup bulunmadığı ve para hareketlerinin izlenebilirliği bu konuda belirleyicidir.

Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık sabıka kaydına işler mi ?

Bu suçtan verilen kesinleşmiş mahkûmiyet kararları adli sicil kaydına işlenir ve kişinin mesleki ve sosyal hayatı üzerinde önemli sonuçlar doğurabilir. Arşiv kaydı da belirli koşullarda uzun süre devam eder.

Bu suçta hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanabilir mi ?

Verilecek cezanın miktarı, sanığın sabıka durumu ve mahkemenin sanık hakkında olumlu kanaate sahip olup olmaması gibi şartlar birlikte değerlendirilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir. Ancak bu konuda peşin bir garanti verilmesi mümkün değildir.

Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçu ceza davasında kesin sonuç söylenebilir mi ?

Diğer tüm ceza davalarında olduğu gibi bu suçta da somut dosya, deliller ve yargılama sürecinin seyri ayrıntılı incelenmeden kesin bir sonuç veya garanti vermek hukuken mümkün değildir.